Mimo że wielu osobom wydaje się, że obowiązek meldunkowy zniknął wraz ze zmianą ustroju, to w rzeczywistości istnieje nadal, przynajmniej w przepisach. Reguluje go ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz.U. 2006 r. Nr 139, poz. 993). Obowiązek meldunkowy w myśl ustawy to nie tylko kwestia zameldowania, ale także obowiązek zameldowania o urodzeniu dziecka, o zmianie stanu cywilnego oraz o zgonie osoby.
Obowiązek zameldowania i…
Zgodnie z art. 10 ustawy osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Natomiast osoba, która przybywa do zakładu hotelarskiego albo do zakładu udzielającego pomieszczenia w związku z pracą, nauką, leczeniem się lub opieką społeczną, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy przed upływem 24 godzin od chwili przybycia. W myśl art. 14 ustawy zgłoszenie urodzenia dziecka dokonane we właściwym urzędzie stanu cywilnego zastępuje zameldowanie. Datą zameldowania dziecka jest data sporządzenia aktu urodzenia.
…wymeldowania
Co ciekawe, ustawodawca nie tylko nakłada na nas obowiązek zameldowania się, ale także wymeldowania, gdy opuszczamy miejsce stałego lub czasowego pobytu. Zgodnie z art. 15 ustawy osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca.
Brak zameldowania to wykroczenie
Niedopełnienie obowiązku meldunkowego jest wykroczeniem i grożą za nie kary przewidziane w kodeksie wykroczeń (Dz.U. z 2007 roku, Nr 109, poz. 756). Zgodnie z art. 147 § 1, kto nie dopełnia ciążącego na nim obowiązku meldunkowego, podlega karze ograniczenia wolności, grzywny albo karze nagany.
Od 2009 roku bez zameldowania
W 2009 r. zniknie obowiązek meldunkowy. Zastąpiony zostanie zgłoszeniem miejsca zamieszkania. Projektowana regulacja przewiduje, że zgłoszenia miejsca zamieszkania będzie można dokonywać drogą elektroniczną. Wydłużono także termin rejestracji do 30 dni. Przy rejestracji nie będą wymagane żadne dokumenty potwierdzające tytuł prawny do lokalu, czy potwierdzenie przez osobę trzecią (dysponenta lokalu), że osoba dokonująca zgłoszenia faktycznie zamieszkuje pod wskazanym adresem. Informacji o miejscu zamieszkania nie będzie w dowodzie osobistym ani w prawie jazdy.
Zlikwidowana zostanie procedura wymeldowania – nie będzie to już warunkiem zgłoszenia nowego miejsca zamieszkania. Nie trzeba będzie też rejestrować pobytu turystycznego.
Nie same zalety
Zniesienie obowiązku meldunkowego przyniesie jednak utrudnienia osobom, które chciałyby skorzystać z tzw. ulgi meldunkowej. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodów podlegających opodatkowaniu tym podatkiem jest sprzedaż m.in. nieruchomości czy spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, jeżeli sprzedaż ta nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i została przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. W odniesieniu do nieruchomości nabytych w latach 2007–2008 obowiązuje ulga meldunkowa, która zwalnia z tego podatku podatników, którzy byli w zbywanej nieruchomości zameldowani na pobyt stały przynajmniej przez 12 miesięcy przed datą zbycia.
Ministerstwo planuje wprowadzić w miejsce ulgi meldunkowej inną ulgę, ale nowa będzie miała zastosowanie do nieruchomości nabytych w czasie obowiązywania znowelizowanej ustawy. W stosunku do nieruchomości nabytych od 1 stycznia 2007 roku do 31 grudnia 2008 roku stosować będzie się przepisy teraz obowiązujące, czyli m.in. o uldze meldunkowej. Osobie, która kupi nieruchomość teraz i się w niej zamelduje, trudno będzie udowodnić, że była zameldowana tam 12 miesięcy, skoro już od 1 stycznia 2009 roku zameldowania nie będzie! Jak poinformowała „Gazeta Prawna”, w resorcie finansów trwają prace w zakresie poprawiania przepisów o uldze meldunkowej w tym zakresie.
